شهرام عطایی

1918- روسیه بعد از سرنگونی آخرین تزار خود، در 25 ژانویه به صورت اتحاد جماهیر شوروی درآمد، تروتسکی لیدر سرخ‌ها شد و مسکو به عنوان پایتخت کشور شوراها انتخاب گردید.  «یاکوف پروتازانوف» یکی ازمعدود فیلم‌سازان پیش از انقلاب اکتبر است که در دوره‌ی حکومت نوین نیز امکان کار پیدا می‌کند.

فیلم شاخص او در این سال «پدر سرگئی» است که تدوین وفصل‌بندی‌های آن راه‌گشای فیلم‌سازان موج نوی فرانسه (در چند دهه‌ی بعد) و البته دیگرفیلم‌ساز روس، سرگئی آیزنشتاین شد.  سینمای روسیه در زمان تزار (پیش از 1918) چیز قابل بحث ودندان‌گیری ندارد. جز چند نمونه: یک همراهی گروهی از نویسندگان وروشنفکران روسی با سینمای این کشور (ازجمله فوتوریست‌ها و ولادیمیر مایکوفسکی) و دیگری ظهور ستاره‌ای در بازیگری به نام ایوان ماژوخین.  ماژوخین با نگاه پرکشش و طرافت‌های اصیل یک هنرپیشه‌ی رمانتیک، جمعیت تماشاگران را مجذوب می‌کرد. به خصوص بازی قدرتمند او در نقش یک افسر جوان عاشق‌پیشه در فیلم «پدر سرگئی» که برمبنای رمانی از لئو تولستوی پرداخت شده است.

در آلمان «ارنست لوبیچ» با فیلم «چشم‌های مومیایی» دو بازیگر بزرگ را به دنیای سینما معرفی می‌کند: «امیل یانینگس» ( که بعدها اولین بازیگر برنده‌ی جایزه‌ی اسکار می‌شود) و «پولانگری».  فیلم محصول کمپانی معظم «اوفا» است که استودیوهای غول‌آسای بابلزبرگ را در اختیار دارد.  «اوفا» بزرگترین و پرسودترین کمپانی اروپایی است که تا انحلال خود در سال 1945 فیلم‌های هدفمند بسیاری را – بخصوص در زمان هیتلر- تولید می‌کند.

یک سال بعد از ورود امریکا به جنگ جهانی، چاپلین فیلم «دوش فنگ» را در نکوهش جنگ می‌سازد.  فیلم هجوی تند و سرراست است بر جنگ جهانی اول.  حتی برعلیه نیروهای خودی که نشان می‌دهد در چه اوضاع اسف‌باری به سرمی‌برند. در یکی از سکانس‌ها صبح که سربازها از خواب برمی‌خیزند، خود را زیر آب می‌بینند.  پوچی و مسخرگی که چاپلین با این فیلم از جنگ به دست می‌دهد، سران کمپانی فیلم‌سازی «فرست نشنال» را دچار دودلی و نگرانی کرد و باعث شد فیلم را پس از پایان جنگ پخش کنند.  چاپلین درهمین سال فیلم «زندگی سگی» را نیز عرضه می‌کند. او با نزدیک‌تر کردن صحنه‌ها به واقعیت‌های تلخ اجتماعی، شخصیت‌ ولگردش را ملموس تر به نمایش در می‌آورد.  در این فیلم – وبعدتر در فیلم‌های دیگرش- دیدگاه او نسبت به فقر و نقش قهرمان ولگردش در تعارض و کنار نیامدن با تمدن، ریشه در رمانتیسم چارلز دیکنزی دارد.

«گریفیث» نیر فیلم «قلب‌های دنیا» را که فیلمی تبلیغاتی است و به سفارش انگلیسی‌ها برای ترغیب امریکا به شرکت در جنگ جهانی است، می‌سازد.

در سوئد نیز «ویکتور شوستروم» فیلم « قانون شکن و همسرش» رامی‌سازد که از بزرگترین فیلم‌های دوره‌ی صامت سینماست.

در 11 نوامبر جنگ جهانی رسما در جبهه‌های غرب پایان می‌گیرد.