شهرام عطایی

1915- تولد یک ملت (دیویدوارک گریفیث- امریکا): گریفیث پس از ساختن حدود 500 فیلم کوتاه طی سال‌های 1908 تا 1914 در این سال با روی پرده بردن این فیلم ثابت کرد که دیگر سینما فقط یک وسیله‌ی سرگرمی نیست، بلکه می‌تواند جای ادبیات را برای مخاطبان عادی بگیرد و زبانی خاص خود را داشته باشد ومی‌توند تاریخ را با نور بنویسد، اگر چه با جعل، اما بنویسد. چرا که فیلم نخستین اثر نژادپرستانه‌ی تاریخ سینما به شمار می‌آید. گریفیث با این فیلم موفق می‌شود غول واقعیت‌ساز سینما را از شیشه بیرون بیاورد و تاریخ امریکا را دنیا فهم کند. بی‌جهت نیست که فیلم سازان دهه‌ی 1920 شوروی این قدر آثار گریفیث را می‌پسندیدند. آنان در میان خود گریفیثی را جستجو می‌کردند که بتواند تولد یک ملت را با مضمون کمونیستی خلق کند.

احمقی بود (فرانک پوئل- امریکا): «تدابارا» در این فیلم نقش زنی به نام «وامپ» را بازی می‌کند و با همین نخستین کارش یک شبه به عنوان نخستین ستاره‌ی سینمای امریکا به شهرت می‌رسد. در ضمن واژه‌ی وامپ (به معنی زنی عشوه‌گر که مردان را از راه به در می‌کند و سپس خوار و خفیف می‌کند) را وارد زبان انگلیسی می‌کند. تهیه‌کننده ی فیلم ویلیام فاکس است که با فروش خوب این فیلم توانست زمینه‌ی توسعه‌ی کمپانی فاکس قرن بیستم را فراهم آورد.

تولدها: با بازیگری نورمن ویزدم- آن شریدان- آلیس فی- اورسون ولز(بازیگر و کارگردان)- ماریو موینچلی (نویسنده وکارگردان)- ترنس یانگ (کارگردان)، ادیت پیاف(خواننده)، ازدواج‌ها: بنیتوموسیلینی- الکساندر فلیمینگ، تی‌اس الیوت، اتفاقات مهم: انیشتن فرضیه‌ی نسبیت خود را به چاپ می‌رساند.

1916- تعصب (دیویدوارک گریفیث- امریکا): فیلم از چهار داستان مجزا در 4 زمان مختلف تشکیل شده است (زمان معاصر، قرن شانزدهم، بابل دوران باستان و بیت‌المقدس نوزده قرن پیش) که این داستان‌ها با درون‌مایه‌ی فعالیت‌های نیروهای شر برای جلوگیری از رسیدن انسان‌ها به خوشبختی، تودرتو یکدیگر را قطع و در عین حال تکمیل می‌کنند.

فیلم به خاطر پرمعنا بودن و بیش از حد هنری بودنش در امریکا مورد استقبال قرار نگرفت و فقط در یک کشور که اصلا تصور نمی‌شد مورد استقبال شدیدی قرار گرفت، یعنی در اتحاد جماهیر شوروی که به دستور مستقیم لنین به مدت ده سال پردها‌های سینماهای شوروی را به احضار در آورد. فیلم جزء 5 فیلم برتر تاریخ سینما از سوی نشریه‌ی سایت اندساند در سال 1952 شد.

ژورکس (لویی فویاد- فرانسه): از مشهورترین وموفق‌ترین سریال‌های اولیه سینماست که ماجراهای عدالت‌جویی نقابدار موسوم به ژورکس است که سرمایه‌داری فاسد رااز بین می‌برد و با تبهکاران دیگر به مبارزه می‌رود. ژورکس در واقع به این خاطر ساخته شد تا طبقه‌ی بورژوازی وحشت زده از دلالت‌های آنارشیستی و ضدقهرمان‌های خلاق خون‌آشام‌ها (سریال قبلی فویاد) را آرام کند.

تولدها: جکی گیسون (بازیگر)- گریگوری پک (بازیکر)- فرانسوا میتران (سیاستمدار)

مرگ: هنری جیمز(نویسنده)- جک لندن (نویسنده)- گریگوری راسپوتین (شخصیت سیاسی)

ازدواج‌ها: جواهر لعل‌نهرو- گلوریا سوانسو باوالاس بیری (هنرپیشه) – آیزنهاور