یکی از مسائل فیلم‌سازان در زمان فیلم‌برداری، چگونگی هدایت چشم بیننده به سوژه‌‌ایست که کارگردان مایل است در آن لحظه مورد توجه و تاکید قرار گیرد.  از گذشته‌های دور نقاشان راه‌های گوناگونی برای این کار یافتند که بعدها در قاب‌بندی در عکاسی و سینما مورد استفاده قرار گرفت و به نهایت اعتلای خود رسید.  این روش‌ها عبارتند از:



١- تضاد /Contrast



با ایجاد تضاد د رحوزه‌ی مورد تاکید با سایر نقاط سطح قاب می‌توان چشم بیننده را به آن نقاط معطوف نمود.  این تباین و تضاد به اشکال مختلف روی می‌دهد:



الف: تضاد محتوایی Conceptual Contrast

این تضاد بیشتر به مفهوم موضوع و پس زمینه‌ی آن توجه دارد تا به شکل ظاهری این دو.  به عنوان مثال تضاد تکنولوژی و طبیعت، تضاد پیر وجوان و تضاد یک انسان در حال دویدن در پس‌زمینه‌ی خشک و بایر، ضمن این‌که یک تضاد در شکل است در درجه‌ی اول یک تضاد محتوایی محسوب می‌گردد.



ب : تضاد شکلی Formalistic Contrast

موضوعات مختلف با توجه به شکل ظاهری خود از جنبه‌های گوناگون می‌توانند با زمینه‌شان متفاوت باشند.  مثلا:

-         تضاد یک موضوع روشن با پس‌زمینه‌ی تاریک آن (Value contrast)

-         تضاد یک موضوع با رنگ زرد درخشان در زمینه‌ای با رنگ بنفش (Color contrast)

-         تضاد یک جسم واضح Focus با پس‌زمینه یا پیش‌زمینه‌ی ناواضح out of focus خود.

-         تضاد سوژه‌ای با خطوط خشن و دندانه‌دار با زمینه‌اش که از خطوط نرم و منحنی استفاده شده است (Forms contrast)

-         تضاد یک جسم با نورپردازی پُرکنتراست با زمینه‌ای از اجسام با کنتراست نوری کم.

-         تضاد یک جسم با بافت خشن با زمینه‌ای از بافت نرم (Texture contrast)

-         تضاد یک جسم که سطح زیادی از قاب را اشغال کرده است (به دوربین نزدیک‌تر است) با سوژه یا زمینه‌ی کوچک آن (از دوربین دور است)



٢- ترکیب بندی /Composition


با ایجاد یک ترکیب‌بندی خاص و قرار دادن خطوط و فرم‌های یک قاب در حالتی مشخص می‌توان به حوزه یا نقطه‌ی دیگری از قاب تاکید کرد.

کمپوزیسیون مثلث یکی از انواع ترکیب‌بندی‌هاست که برای ایجاد توازن در قاب و نیز تاکید بر نقطه‌ی نشانه گرفته در راس آن مورد استفاده قرار می‌گیرد.

گاه همگرایی خطوط اصلی قاب باعث کشش چشم وجلب توجه بیننده به گوشه‌ای از داخل یا خارج قاب می‌گردد.

خطوط اصلی موازی ساختمان‌ها و خیابان‌ها در تصاویر شهری که به علت پرسپکتیو Perspective  در چشم ما مورب و هم‌گرا به نظر می‌رسند، همواره چشم را به نقطه‌ی گریز و مرکز هم‌گرایی آن‌ها راهنمایی می‌کنند.



٣- جهت نگاه / Looking Direction


چشم‌ بیانی‌ترین عنصر چهره‌ی انسان است.  بیشترین نگاه را چشم در چهره جذب می‌کند.  اگر نگاه سوژه به جهت دیگری باشد ناخودآگاه چشم مانیز به آن سو متمایل می‌گردد.  در زندگی روزمره با دیدن چند رهگذر که به آسمان نگاه می‌کنند، ناخودآگاه به آسمان می‌نگریم.  از این ویژگی عکاسان و فیلم‌سازان نیز به خوبی درکارهای خود استفاده می‌کنند.  جهت نگاه سوژه یا سوژه‌های اصلی یک قاب، نگاه ما را به جهت نگاه آن‌ها که جایی در داخل و یا خارج از آن قاب است هدایت می‌کند.


٤- نقاط، خطوط و نسبت‌های طلایی /

 Golden Points, Lines and Sections   


در طول تاریخ، روش‌های متعدد ریاضی و هندسی جهت تناسبات ایده‌آل اجسام ابداع شده است.  این نظام‌های تناسبی از عوامل کاربردی فراتر رفته سعی دارند که به اندازه‌ی معین و دقیقی از زیبایی دست پیدا کنند، به تناسبی زیبایی‌شناسانه از ارتباطات بین ابعاد قسمت‌ها و اجزاء یک ترکیب‌بندی بعدی.

چشم انسان به صورت ذاتی تمایل دارد که به نقاط، خطوط و تناسبات ابعادی خاصی توجه بیشتر نشان دهد و آن‌ها را زیباتر بداند.  این ابعاد، نقاط، خطوط و نسبت‌های طلایی نامیده می‌شود.