سازماندهی تصویر


چیدمان و سازماندهی قاب موضوعی است که تمام هنرمندان هنرهای تصویری از نقاشی تا گرافیک، عکاسی، فیلم‌برداری، انیمیشن و کارگردانی تئاتر و سینما با آن روبرو هستند و هریک بنا به قالب هنری و سبک شخصی خویش آن‌را به انجام می‌رسانند.  اما عوامل مهم سازماندهی تصویر در سینما چیست؟


١- قاب، کادر یا فریم Frame: عبارت است از محدوه‌ای که تصویر در آن ارائه می‌شود.  طرح‌ها و نقوش ابتدایی بشر بر سطح غارها و ظروف به‌جا مانده از آن دوران قاب مشخص و معینی نداشت. قاب با گذشت سالیان در عرصه‌ی تجربیات هنرهای بصری پدید آمد و به عنوان پایه‌ی بسیاری از تجربیات این هنر تعیین گردید.  بسته به نوع موضوع Subject و عناصر تصویری آن و زمینه‌ی تصویری Visual Context و نیز شیوه‌ی بیانی و اهداف زیبایی‌شناسانه Aesthetic، قاب می‌تواند به گونه‌های مختلف باشد.

قاب در ساده‌ترین شکلش می‌تواند یک خط منحنی بسته و یا یک چند ضلعی نامنظم باشد.

قاب می‌تواند بیضی یا دایره باشد.

قاب می‌تواند مثلث یا مربع باشد.

قاب می‌تواند یک مستطیل عمودی باشد یا یک مستطیل افقی.

یک قاب دایره یا مربع یک قاب خنثی است، در حالی‌که یک قاب مثلث دارای جهت و حرکت است.  قاب‌های مستطیل عمودی در نگارگری ژاپنی برای نشان دادن مناظر طبیعی و چشم‌اندازهای طبیعی، و قاب‌های مستطیل عمودی برای نشان دادن راستای قامت و چهره‌ی انسانی استفاده می‌شود.

گاه یک قاب کوچک‌تر همچون چهره‌ی یک زن در چارچوب یک پنجره، در قابی بزرگ‌تر چون قابی که کل خانه را در برگرفته است قرار می‌گیرد؛ به این نوع قاب‌بندی «قاب درقاب» یا Frame in Frame می‌گویند.

قاب سینمایی یک قاب افقی است.  اگر چه دید ما دیدی مخروطی است و تصویری که در شبکیه‌ی چشم تشکیل می‌شود تقریبا یک دایره است، اما چشم ما به تجربه، عادت کرده است که بر حوزه‌های بالا و پایین و کناره‌ها کمتر متمرکز شود و به این جهت دید ما تقریبا افقی و پانوراما است.

بخش‌های اصلی یک قاب  بنا به نزدیکی سوژه‌ها و عمق آن‌ها به ترتیب عبارتند از:

الف- پیش‌زمینه Foreground که عموما در بخش پایین و چپ یا راست آن می‌باشد و موضوعاتی را به ما نشان می‌دهد که به دوربین و منظر بسیار نزدیک است.

ب- میان زمینه Middle ground که معمولا در بخش میانی قاب افقی قرار دارند و سوژه‌ی اصلی را شامل می‌شود.

ج- پس زمینه Back ground که عموما در فاصله‌ای دور از قاب قرار دارد و بخش بالایی آن را شامل می‌شود.

هنرمندان نقاش، عکاسان و کارگردانان برای فضاسازی، تاکید، ایجاد عمق، و یا بیان رابطه‌ای خاص مابین عناصر این بخش‌ها  در تصاویرشان از این تقسیم‌بندی بهره جسته‌اند.  در عکس‌های هانری کارتیه برسون یا نماهای فیلم‌های اینگمار برگمان و به‌ویژه اروسن ولز می‌توان این نوع از قاب‌بندی را مشاهده کرد.




5.00/5 (1 امتياز دهنده)
نوشته شده توسط : site manager | تاریخ : ۲۴ مهر ۱۳۸۶ | تعداد بازدید این مطلب : 447 | چاپ این نوشته

نظر خود را بنویسید

    نظرات
نام
ایمیل
وب سایت
کد امنیتی